Φίλοι καλωσορίσατε




Καλωσήρθατε στο blog
Ιστορία Κατεύθυνσης , μια σελίδα όπου επιχειρώ να καταχωρίζω οργανωμένα το υλικό που χρησιμοποιώ διδάσκοντας το μάθημα της Ιστορίας (Θεωρητικής κατεύθυνσης) στην Τρίτη Τάξη του Λυκείου.
Το ιστολόγιο αυτό αποτελεί τη μεταφορά στο blogspot του Ιστολογίου Ιστορία Κατεύθυνσης blog , το οποίο φιλοξενείται στο σχολικό δίκτυο. Η μεταφορά κρίθηκε επιβεβλημένη γιατί μετά από μια αναβάθμιση που έκανε το Wordpress μεγάλο μέρος του υλικού που έχει αναρτηθεί εκεί έπαψε να προβάλλεται

"Κάλλιο αργά ..."
Άρχισα να ανεβάζω δουλειά για το τμήμα της ύλης που προστέθηκε φέτος. Την υπομονή σας.

Α1. Ο διωγμός του 1914 ( ο πρώτος διωγμός )

Α. ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1914 -1922

1. Ο διωγμός του 1914 ( ο πρώτος διωγμός )



Οι σημειώσεις του μαθήματος










Το κείμενο του σχολικού βιβλίου
 
Α. ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1914-1922

1. Ο διωγμός του 1914 (ο πρώτος διωγμός)
Η ελληνική παρουσία στη Μικρά Ασία υπήρξε μακραίωνη. Οι πυκνοί κατά την αρχαιότητα και τους βυζαντινούς χρόνους ελληνικοί πληθυσμοί αραίωσαν αισθητά μετά το 12ο αιώνα, κυρίως λόγω των μαζικών εξισλαμισμών. Όμως, κατά το 18ο και 19ο αιώνα ενισχύθηκαν και πάλι με μεταναστεύσεις από τον κυρίως ελλαδικό χώρο. Την περίοδο αυτή, εκτός από την αύξηση του ελληνικού πληθυσμού, σημειώθηκε οικονομική άνοδος των Ελλήνων, πνευματική άνθηση και αξιόλογη κοινοτική και εκπαιδευτική οργάνωση. Σε περιοχές με πυκνό ελληνικό πληθυσμό ιδρύθηκαν κοινότητες, σύλλογοι, σχολεία και ευαγή ιδρύματα με μεγάλη ακτινοβολία.
Η εθνική αφύπνιση των Τούρκων, που είχε ξεκινήσει από τα τέλη του 19ου αιώνα, ενισχύθηκε μετά την εδαφική συρρίκνωση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο τουρκικός εθνικισμός συνέβαλε στην εχθρική αντιμετώπιση των μειονοτήτων που ζούσαν στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Στο στόχαστρο βρέθηκαν κυρίως οι Έλληνες και οι Αρμένιοι, καθώς είχαν συγκεντρώσει στα χέρια τους το μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου και της βιομηχανίας της χώρας. Η εκκρεμότητα επίσης στο ζήτημα της κατακύρωσης των νησιών του ανατολικού Αιγαίου στην Ελλάδα επιδείνωσε τις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας.
Τους πρώτους μήνες του 1914 έγιναν αθρόες μεταναστεύσεις Μουσουλμάνων της Σερβίας, της Βουλγαρίας και της Ελλάδας προς τη Μικρά Ασία, οι οποίες υποκινήθηκαν σε γενικές γραμμές από την τουρκική κυβέρνηση. Αυτό έδωσε το πρόσχημα στην τουρκική κυβέρνηση, σε συνδυασμό με την επικείμενη είσοδο της Τουρκίας στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο, να εκδιώξει τους Έλληνες. Πρώτα θύματα υπήρξαν οι Έλληνες της Ανατολικής Θράκης, οι οποίοι εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους στις αρχές του 1914. Το Μάιο οι διωγμοί επεκτάθηκαν και στη Δυτική Μικρά Ασία, με το πρόσχημα της εκκένωσης της περιοχής απέναντι από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, για στρατιωτικούς λόγους. Όλη η επιχείρηση έγινε με την καθοδήγηση των Γερμανών, συμμάχων των Τούρκων. Η εκκένωση μεθοδεύτηκε πρώτα με ανθελληνική εκστρατεία του τουρκικού τύπου και καταπίεση των Ελλήνων για να εξαναγκαστούν σε «εκούσια» μετανάστευση. Σε πολλές περιπτώσεις διαπράχθηκαν λεηλασίες και δολοφονίες σε βάρος των Ελλήνων.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο κήρυξε την Ορθόδοξη Εκκλησία σε διωγμό και ανέστειλε τη λειτουργία των εκκλησιών και των σχολείων. Η Ελλάδα αντέδρασε και ανέλαβε διπλωματικές ενέργειες, προκειμένου να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για εθελούσια ανταλλαγή Ελλήνων ορθοδόξων της Τουρκίας και Μουσουλμάνων της Ελλάδας. Ιδρύθηκε τον Ιούνιο μία Μικτή Επιτροπή που θα ρύθμιζε τα σχετικά με την ανταλλαγή, όμως αυτή δεν λειτούργησε, λόγω της εισόδου της Τουρκίας στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο, τον Οκτώβριο του 1914.
Οι καταπιέσεις που υπέστησαν οι Έλληνες πήραν τις εξής μορφές:
  • Θεσπίστηκαν έκτακτες επιβαρύνσεις και επιτάξεις ειδών για τις ανάγκες του πολέμου.
  • Τέθηκαν εμπόδια στις εμπορικές δραστηριότητές τους.
  • Πληθυσμοί χωριών ή και ευρύτερων περιοχών μετατοπίστηκαν από τις ακτές προς το εσωτερικό της Μικράς Ασίας.
  • Οι άνδρες άνω των 45 ετών, που δεν στρατεύονταν, επάνδρωσαν τα τάγματα εργασίας.
Εκεί πολλοί πέθαναν από κακουχίες, πείνα και αρρώστιες7. Όσοι είχαν ηλικία 20-45 ετών μπορούσαν αρχικά να εξαγοράσουν τη στρατιωτική τους θητεία. Όσοι δεν πλήρωσαν χαρακτηρίστηκαν λιποτάκτες. Μετά την κατάργηση της δυνατότητας εξαγοράς της θητείας σημειώθηκαν χιλιάδες λιποταξίες και όσοι συνελήφθησαν, εκτελέστηκαν.Οι ενέργειες των Τούρκων προκάλεσαν μεγάλο κύμα φυγής προς την Ελλάδα. Στα σπίτια που εγκατέλειψαν οι Έλληνες, οι τουρκικές αρχές εγκατέστησαν Μουσουλμάνους μετανάστες από τη Σερβία, τη Βουλγαρία, την Αλβανία και την Ελλάδα. Οι διώξεις και οι εκτοπίσεις του ελληνικού στοιχείου συνεχίστηκαν, με μικρότερη όμως ένταση, και κατά τα επόμενα χρόνια, μέχρι το τέλος του πολέμου, το 1918, και επεκτάθηκαν και σε άλλες περιοχές (Μαρμαράς, Πόντος κ.ά.). Οι πρόσφυγες που έφθασαν στην Ελλάδα το διάστημα αυτό ανήλθαν σε πολλές χιλιάδες.
 
7. Καθ' οδόν προς τα τάγματα εργασίας (αμελέ ταμπουρού)
«Μας είχανε αμπαρωμένους σε βαγόνια που μεταφέρνανε άλογα. Μονάχα μια φορά τη μέρα μας ανοίγανε για να πάμε για σωματική μας ανάγκη. Από 480 άντρες που είχε κείνη η αποστολή, μόνο οι 310 φτάσανε στον προορισμό τους. Οι εκατόν εβδομήντα το σκάσανε στο δρόμο. Η φρουρά -ήταν μόνο δέκα άντρες- έκανε τα στραβά μάτια για να πάρει μπαχτσίσι και να πλιατσικολογήσει τους μπόγους μας. Για κείνους τους φουκαράδες διαβόλους ήταν αναπάντεχος θησαυρός οι πλούσιοι μπόγοι εκατόν εβδομήντα Ελλήνων, όπου η μητρική στοργή και η σελμπεσιά* της απελπισιάς είχανε στοιβάξει ό,τι καλύτερο διαθέτανε τα σπίτια σε ρούχα και σε τρόφιμα. Πόσοι απ' αυτούς που το σκάσανε θα κατορθώνανε να φτάσουνε ζωντανοί στα σπίτια τους!...»
Δ. Σωτηρίου, Ματωμένα Χώματα, (18η έκδοση), Αθήνα 1982, σ. 102-103.
Ο διωγμός σε 200 φωτογραφίες

dspphot1.jpg



Η προσωπική δερμάτινη βαλίτσα του Φελίξ Σαρτιό,
την οποία μας κληροδότησε ο χρόνος
Ο Φελίξ Σαρτιό (Felix Sartiaux, 1876-1944), Γάλλος μηχανικός και αρχαιολόγος, ήταν ο πρώτος που οργάνωσε αρχαιολογικές ανασκαφές στην Αρχαία Φώκαια της Μικράς Ασίας το 1913, 1914 και 1920. Το όνομά του ίσως να θυμίζει κάτι σε όσους έζησαν, μέσα από τις αναμνήσεις των παππούδων και των γιαγιάδων τους, τους διωγμούς της Φώκαιας. Γιατί, όταν ξέσπασε ο πρώτος διωγμός στις 12 Ιουνίου 1914 (30 Μαΐου με το παλιό ημερολόγιο), ο Σαρτιό ήταν εκεί για να προστατεύσει τους Ελληνες. Ο επιφανής φιλέλληνας κατόρθωσε, με τη βοήθεια των συνεργατών του, να υψώσει τη σημαία της Γαλλικής Δημοκρατίας σε τέσσερα σπίτια και, έτσι, να σώσει μεγάλο μέρος του πληθυσμού από τη μανία των Τσετών.

Ο διωγμός του 1914 έμεινε άγνωστος στη συλλογική μνήμη εξαιτίας της απουσίας των φωτογραφικών τεκμηρίων. Διεσώθη μόνο στις καρδιές των Φωκιανών προσφύγων και στις αφηγήσεις τους. Να, όμως, που η ιστορία δεν είχε πει ακόμη την τελευταία της κουβέντα.

dspphoto.jpg


fokaia_02.jpg

Οι Ελληνες κάτοικοι της Φώκαιας αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πόλη τους μετά τον διωγμό του 1914. Επιβιβάζονται σε πλοιάρια και αναχωρούν για τη Μυτιλήνη, τη Θεσσαλονίκη, τον Πειραιά... Δύο από τις πολύτιμες φωτογραφίες του Σαρτιό
Τον Μάιο του 2005, ενενήντα ένα χρόνια μετά τον πρώτο ξεριζωμό των Φωκιανών, βρέθηκαν στο Παρίσι οι φωτογραφίες που απεικόνιζαν το δράμα του τόπου τους, τόπου με ένδοξη ιστορία, αφού Φωκαείς ήταν αυτοί που τον 6ο αιώνα π.Χ. ίδρυσαν τη Μασσαλία στη Γαλλία, το Εμπόριον στην Ισπανία, την Ελέα στην Ιταλία κ.ά. και διέδωσαν στη δυτική Μεσόγειο τον ελληνικό πολιτισμό.

Τις φωτογραφίες βρήκε ο Ελληνας ιστορικός φωτογραφίας Χάρης Γιακουμής ύστερα από τηλεφώνημα ενός Τούρκου φίλου. «Έλα να δεις ελληνικές φωτογραφίες», του είπε. Τις είχε αγοράσει την προηγουμένη από Γάλλο έμπορο, ο οποίος τις είχε αποκτήσει μόλις μία μέρα πριν σε δημόσιο πλειστηριασμό στο Παρίσι!
ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Ελευθεροτυπία http://archive.enet.gr/online/online_text/c=113,dt=30.07.2008,id=40462080


image001.jpg


191410528diogmoi_m_asia.JPG

191410527ekklisia_en_diogmo.jpg


ΠΗΓΕΣ
1 Με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις και τα στοιχεία που δίνει το ιστορικό παράθεμα να περιγράψετε τις καταπιέσεις που υπέστησαν οι Έλληνες της μ. Ασίας από τους Τούρκους τα έτη 1914-1916
Το Γενάρη του 1915 καλέσανε την κλάση μου. Παρουσιάστηκα στο Κουσάντασι μαζί με καμιά εβδομηνταριά συγχωριανούς μου. Μας καταγράψανε και μας στείλανε στα σπίτια μας να ετοιμάσουμε τα ρούχα μας· σε δυο τρεις μέρες θα φεύγαμε για τα Τάγματα Εργασίας στην Άγκυρα.
Οι περσότεροι μόλις ακούσανε τον προορισμό, τρέξανε να κρυφτούνε. Εγώ συμφώνησα με τη γνώμη του φίλου μου, του Κώστα Πανάνογλου· ……………..Έλεγα: Έχεις να διαλέξεις ανάμεσα σε δυο στραβά κι ανάποδα. Το ένα κακό είναι να κρυφτείς· το ’ζησες και ξέρεις τι λογιώ είναι. Τ’ άλλο το άγνωστο είναι τ’ Αμελέ Ταμπούρια. Τα λένε για χειρότερα, μα πώς να τ’ αναμετρήσει ο λογισμός σα δεν τα ξέρει; Όσα κι αν είχα ακουστά για τα Τάγματα δε με τρομάζανε. Εγώ σκιαζόμουνα κείνα που είδανε τα δικά μου μάτια. Κάθε χτύπος στην πόρτα να κόβει χρόνια από το γονιό σου! Να σε κυνηγούνε παντού και να μην έχεις καντούνι να σταθείς. Να ζεις σαν ποντικός στα ταβάνια και στους υπόνομους, ακίνητος, θαμμένος ζωντανός. Χίλιες φορές καλύτερα τ’ Αμελέ Ταμπούρια. Εκεί θα παλεύεις με το θάνατο, μα θα παλεύεις στήθος με στήθος, χνότο με χνότο, ορθός σε πέτριν’ αλώνια. Τέτοια κρίση έβγαλα και πήγα.
Ήταν Φλεβάρης του 1915 όταν ξεκινήσαμε. Κανείς από το σπίτι δεν είχε καιρό για ξεπροβοδίσματα. Μονάχα ο Γιώργος καθώς μ’ αποχαιρετούσε κοντοστάθηκε· θυμήθηκε πως έφτανε όπου να ’ναι και η δική του αράδα. Ύστερα με ρώτηξε:
― Φοβάσαι;
― Δεν ξέρω. του αποκρίθηκα. Κείνο που ξέρω είναι πως δε θα πω στο θάνατο: κόπιασε! Θα παλέψω να ζήσω!
― Εμένα πολύ θα μου λείψεις, μου ’κανε και καβάλησε απότομα το μουλάρι, το κλότσησε κι έφυγε μπουρινιασμένος.
Πέντε μερόνυχτα η διαδρομή Σμύρνη-Άγκυρα. Τα τρένα πήγαιναν αργά γιατί δούλευαν με ξύλα. Όλο το τούρκικο κάρβουνο το τραβούσε η Γερμανία για τις δικές της ανάγκες. Μας είχαν αμπαρωμένους σε βαγόνια που μεταφέρνανε άλογα. Μονάχα μια φορά τη μέρα μάς ανοίγανε για να πάμε για σωματική μας ανάγκη. Από τετρακόσιους ογδόντα άντρες που είχε εκείνη η αποστολή, μόνο οι τριακόσιοι δέκα φτάσανε στον προορισμό τους. Οι εκατόν εβδομήντα το σκάσανε στο δρόμο. ………………………………………………………………………………………….
Πόσοι απ’ αυτούς που το σκάσανε θα κατορθώνανε να φτάσουνε ζωντανοί στα σπίτια τους! Τα βουνά ήταν αφιλόξενα, οργιά το χιόνι και λεφούσι οι Τούρκοι λιποτάχτες. Οι δρόμοι είχανε παντού φυλάκια. Έπρεπε να ’χεις μπόλικο παρά για να δωροδοκείς, να ’χεις και τύχη και μυαλά τετρακόσια για να γλιτώσεις απ’ τις παγίδες. Χιλιάδες Ρωμιοί βρήκαν έτσι το θάνατο. Κι ήταν οι τυχεροί. Γιατί όσους πιάναν ζωντανούς τους παραδίνανε στις αρχές· αυτοί ’ταν οι πιο δυστυχισμένοι. Κάλλιο να ’χανε πέσει από μαχαίρι και σφαίρα στο δρόμο, παρά π’ αξιώνονταν να φτάσουνε ζωντανοί στο τάγμα τους.
Με στείλανε στο «Ικιντζί Αμελέ Ταμπουρού», στο δεύτερο Τάγμα Εργασίας, ογδόντα χιλιόμετρα πέρα από την Άγκυρα, στο χωριό Κιλισλάρ. Δώδεκα τάγματα δουλεύανε σε δρόμους και σε μια σιδηροδρομική γραμμή, που την είχε αρχίσει πριν τον πόλεμο γαλλική εταιρία.
Μόλις με παραδώσανε στο τάγμα, είδα να φέρνουν τέσσερις λιποτάχτες. Τους υποχρεώσανε να γονατίσουν. Εμάς μας παρατάξανε γύρω τους. Ο ταγματάρχης, που θα μας έπαιρνε στους ορισμούς του, έβγαλε ένα σύντομο λόγο όλο βρισίδι και απειλές. Ύστερα άρπαξε ένα βούνευρο και ρίχτηκε πάνω στους δεμένους λιποτάχτες. Άκουγες τ’ αγκομαχητά τους, τις σφυριγματιές του βούνευρου και τη δύσκολη ανάσα του ταγματάρχη. Όταν απόκανε, πιάσανε κουρμπάτσι οι χωροφυλάκοι. Σπάζανε οι σάρκες των ανθρώπων και πεταγόταν ένα σκοτωμένο μαύρο αίμα. Ύστερα τους στήσανε ορθούς και τους περνούσανε στο λαιμό «βραχιόλια…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………Τι σκαρφίζονταν οι άνθρωποι για να εξευτελίσουνε το συνάνθρωπό τους. Πάνω στα βασανιστήρια πέφτανε τα βρακιά, βγαίνανε τ’ αχαμνά στη φόρα, ανακατεύονταν με το αίμα, σάλια, μύξες, ούρα, κόπρανα και δάκρυα! Σοβαρούς, κιμπάρηδες ανθρώπους, προσπαθούσανε να τους κάνουνε ρεντίκολο!
Όταν τελείωσε η… υποδοχή, μας μαντρώσανε στους λόχους. Ανάμεσό μας μέτρησα διακόσιους άντρες με τέτοια σιδερικά στο λαιμό. Πώς τ’ άντεχαν οι χριστιανοί; Θηρίο είν’ ο άνθρωπος!
Το πρώτο βράδυ ανταμώσαμε στο λόχο άλλους έξι Κιρκιντζώτες, που με δάκρυα στα μάτια μάς είπανε:
― Πώς τ’ αποφασίσατε να ’ρθείτε σε τούτη την κόλαση; Τι τρέλα ήταν αυτή! Γιατί δεν τινάζατε καλύτερα τα μυαλά σας στον αγέρα; Εδώ θα πεθάνουμε ούλοι σαν τα σκυλιά στ’ αμπέλι.
Έκανα το θαρρετό, μα σαν έπεσα να κοιμηθώ έκλεινα τα μάτια μου κι έβλεπα βούνευρα και χαλκάδες. Πλάι μου ένας μεσόκοπος έλεγε σ’ ένα συνάδερφο ψιθυριστά:
― Άλλο είναι όταν σε πηγαίνουνε για ντουφέκι ή για κρεμάλα. Γίνεσαι μεμιάς από τίποτις κάτι. Τούτο δω είναι ασήκωτο βασανιστήριο!
Κι ο άλλος του αποκρίθηκε:
― Εγώ θα το σκάσω μια από τούτες τις μέρες. Κι ας μου βάλουνε χίλιους χαλκάδες· δεν αντέχω άλλο!
Διδώ Σωτηρίου «Ματωμένα χώματα»



2.Με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις και τα στοιχεία που δίνει το ιστορικό παράθεμα να περιγράψετε τις καταπιέσεις που υπέστησαν οι Έλληνες της μ. Ασίας από τους Τούρκους τα έτη 1914-1916

ΤΟ ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ
Συγγραφέας: ΚΕΛΕΚΙΔΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ

... Αφού ξεμπέρδεψαν με τους Αρμενίους ήρθε η σειρά των Ελλήνων... Εδώ εφαρμόστηκε άλλο σχέδιο, έμπνευση Γερμανών με εκτελεστές τους Τούρκους... Με τη δικαιολογία ότι χρειάζονταν τις περιοχές, όπου κατοικούσαν οι Έλληνες, για στρατιωτικούς λόγους, άρχισαν ομαδικά να εξορίζουν τον πληθυσμό από τις περιοχές του στα βάθη της Ασίας. Τους άνδρες τους είχαν συγκεντρώσει στα "αμελέ ταμπουρού", δηλ. τάγματα εργασίας, που στην πραγματικότητα ήτανε τάγματα θανάτου, όπου κάτω από χιόνι και βροχή ή κάτω από λιοπύρι, χωρίς νερό και φαγητό έπρεπε να σπάνε πέτρες, για να φτιάξoυν δρόμους. Πολλοί δεν αντέχουν κι αφήνουν τα κόκαλά τους άθαφτα κι άκλαφτα, άλλοι λιποτακτούν απ' όπου μπορούν, είτε από το στρατό είτε από τα τάγματα εργασίας...
Το ίδιο συμβαίνει και στα χωριά και στις πόλεις, που δεν αντέχουν τον εξευτελισμό και καταφεύγουν στα βουνά αντάρτες... Οι σκοποί των ανταρτών στην αρχή ήταν η τιμωρία των Τούρκων και η προστασία των γυναικοπαίδων ...
Όμως και η ζωή στα βουνά είναι τρομερά δύσκολη και γεμάτη κινδύνους, αφού δε βρίσκουν εύκολα τροφή κι ακόμη πιο δύσκολη με τα όπλα και τα πυρομαχικά. Ζουν στο ύπαιθρο σε σπηλιές, μέσα στη βροχή και στο χιόνι και με δύσκολη και επικίνδυνη τη μεταξύ τους επικοινωνία και συνεννόηση. Κι' όμως, πολλά καταφέρνουν και γράφουν λαμπρές σελίδες ηρωισμού και αυταπάρνησης τόσο στο Δυτικό Πόντο με παράδειγμα την Αμισό και την Πάφρα, όσο και στον Ανατολικό με τη Σάντα, το ηρωικό Σούλι του Πόντου.
Αλλά εξίσου απάνθρωπες και φρικτές ήτανε και οι λευκές πορείες ή πορείες θανάτου. Ξεσήκωναν γέρους-γριές, ανήμπορους, γυναικόπαιδα, μέσα στο βαρύ χειμώνα της Ανατολής και τους οδηγούσαν στα βάθη με πορεία 100 και 200 χιλιομέτρων μέσα σε βροχή και σε χιόνι, χωρίς νερό, χωρίς φαγητό, χωρίς ρούχα. Έτσι, από τις κακουχίες και την εξάντληση πέθαιναν στους δρόμους.
Στις πορείες θανάτου, μερικές φορές, οι γυναίκες ξέροντας τι τις περίμενε, όταν έφθαναν σε απόκρημνες πλαγιές που κάτω βούιζε το ποτάμι έπεφταν -σαν ένα άλλο Ζάλογγο ή Αραπίτσα- να πνιγούν, να σκοτωθούν, παρά να υποστούν την ατίμωση.


Προσοχή ! ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

«Μικτή Επιτροπή »- σελ . 138 – 139(Το Οικουµενικό … του 1914)
«Τάγµατα εργασίας»- σελ. 139 (Οι άνδρες … αρρώστιες )

ΟΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

12ος αι. : [σελ. 138], μαζικοί εξισλαμισμοί
18ος – 19ος : [σελ. 138], ενίσχυση ελλ. Πληθυσμών στη Μ. Ασία λόγω μεταναστεύσεων
19ος αι. : [σελ. 138], εθνική αφύπνιση των Τούρκων
1914 πρώτοι μήνες [σελ. 138], μεταναστεύσεις μουσουλμάνων προς Μ Ασία
1914 αρχές:[σελ. 138], Έλληνες της Ανατολικής Θράκης εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους
Οκτώβριος 1914:[σελ. 139], είσοδος της Τουρκίας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο/δε λειτουργεί η Μικτή Επιτροπή
1918:[σελ. 139],τέλος Α' Παγκόσμιου Πολέμου